در ایران معمولا زعفران تولیدی را به شش دسته تقسیم بندی می‌کنند.Tea Blends

  1. زعفران سوپر نگین و زعفران نگین

    در این نوع زعفران سه رشته کلاله به هم متصل است، که این امر باعث می شود رشته های کلاله داخل هم کلاف می شوند و زیباتر به نظر بیایند و حجم بیشتری داشته باشند. به همین دلیل این نوع زعفران نسبت به سایر انواع زعفران از مشتری بیشتری برخوردار است و در نتیجه قیمت بیشتری دارد. این نوع زعفران در دسته پوشالی قرار می گیرد. اکولوژی منطقه کشت، داشت(آبیاری و کود) و برداشت مناسب، روش خشک کردن در تهیه و دستیابی به زعفران سوپرنگین (زعفران قلمدار) از عوامل اساسی و تعیین کننده است. چنانچه کلاله های قرمز رنگ و درشت زعفران ، به صورت سه شاخه ي متصل به هم ، بدون خامه ( قسمت زرد رنگ ) از گل جدا شود ، زعفرانی حجیم بدست خواهد آمد، که گران بهاترین و فاخرترین نوع زعفران است .و به آن پوشال نگین می گویند . قدرت رنگ دهی زعفران نگين ،بين 230 تا 270 درجه است .
    در زعفران نگینهم دقیقا مانند زعفران سوپرنگین رشته های کلاله به هم متصل است. تنها تفاوت آنها در رشته هاست. در زعفران نگین رشته ها کوتاه تر و ظریف تر است و در نتیجه از نظر کیفیت و قیمت بعد از زعفران سوپرنگین قرار می گیرد.

  2. زعفران سرگل

    این نوع زعفران شامل کلاله های خالص و بدون خامه زعفران است. از هر صدوده یا صدو پانزده کیلوگرم گل زعفران، حدود یک کیلوگرم زعفران سرگل بدست می آید. این زعفران با نام Cope saffronهم شناخته می شود.
    زعفران سرگل در دو گروه طبقه بندی می شود:
    زعفران سرگل درجه یک
    این نوع شامل کلاله های سالم زعفران بدون ذرات شکسته است و بالاترین کیفیت را دارد.
    زعفران سرگل درجه دو
    در این نوع همراه با کلاله های سالم، بخشی از کلاله های شکسته شده زعفران نیز وجود دارد.
  3. زعفران سرگل پوشال

    این نوع زعفران شامل کلاله های قرمز رنگ زعفران همراه با بخشی از خامه (سه تا پنج میلیمتر) است.
    این نوع در ابتدای فصل برداشت تولید می شود. با توجه به اینکه بخشی از خامه همراه با کلاله های زعفران وجود دارد.
    نام دیگر این گروه مانچاست. بطور متوسط ازصدویک کیلوگرم گل زعفران حدود یک کیلو زعفران پوشال بدست می آید.
    زعفران پوشال در سه گروه طبقه بندی شده است:
    پوشال درجه یک (نگین)
    این نوع بهترین کیفیت را دارد و میزان خامه متصل به کلاله در آن بسیار کم است.
    پوشال درجه دو
    کلاله های زعفران همراه با بخشی از خامه هستند و کیفیت آن از نگین پایین تر است.
    پوشال درجه سه
    مقدار خامه در این گروه بیشتر است و بخشی از کلاله ها شکسته هستند.
  4. زعفران دسته دختر پیچ

    این نوع زعفران شامل کلاله های همراه با خامه است. بخش قرمز رنگ زعفران (کلاله) همراه با دسته بصورت مرتب روی هم قرار گرفته اند و به کمک نخ بصورت دسته پیچیده شده اند.
  5. خامه زعفران

    خامه زعفران رشته های بلندی است که معمولا در فصل یرداشت از گل جدا شده است و یا در هنگام تولید زعفران سرگل حاصل می شود.
    خامه زعفران را در دو گروه طبقه بندی می کنیم:
    خامه درجه یک
    رشته های بلند خامه که معمولا در ابتدای فصل برداشت جمع آوری شده اند و ظاهری سفید و یکدست دارند.
    خامه درجه دو
    رشته های کوتاه تر خامه که معمولا بصورت مخلوط و به رنگ زرد کم رنگ و سفید بوده و نسبت به خامه درجه یک کیفیت پایین تری دارند.

    بر خلاف تصور عده ای که تصور می کنند خامه زعفران دارای عطر بیشتری نسبت به سرگل است باید گفت بررسی های علمی و آنالیزهای انجام شده نشان می دهد که موارد ارزشمند فقط در کلاله قرمز رنگ زعفران نهفته است. این مواد بخصوص کروسین (عامل رنگ زعفران) در اثر حرکت در بافت گیاهی از کلاله به خامه منتقل شده اما چون در خامه رطوبت بیشتری وجود د دارد موجب شده که به نظر بیاید که عطر بیشتری از خامه ب مشام می رسد. در عین حال به دلیل ظاهر زیبا و رنگ چشم نواز آن و اینکه نمی توان تقلبی برای آن در نظر گرفت، مورد توجه قرار می گیرد.


  6. زعفران پودر

    این نوع زعفران شامل کلاله های قرمز رنگ زعفران بصورت پودرشده است. زعفران پودری در سه گروه طبقه بندی شده است:
    پودری درجه یک (پودری سرگل) : این نوع بهترین کیفیت را دارد و در حقیقت زعفران سرگل پودرشده است و دارای قدرت رنگدهی بالایی است.
    پودری درجه دو : این نوع زعفران شامل زعفران سرگل پودر شده و درصد کمی از خامه زعفران است دارای قدرت رنگدهی متوسط است.
    پودری درجه سه : در این نوع زعفران، مقدار خامه پودر شده آن بیشتر از گروهای قبلی است .
    باید یادآوری کرد که هر یک از این زعفران ها به نوبه ی خود می تواند درجه یک (مرغوب) درجه دو(نیمه مرغوب) و درجه سه داشته باشد. هیچ یک از این انواع را نمی توان به آسانی بر دیگری ترجیح داد. تنها با توجه به خلوص کلاله و یا نسبت آن به خامه می توان برتری خاصی برای آن قایل شد. واضح است که با این نگاه زعفران سرگل و پوشالی در شرای مشابه از انواع دیگر زعفران ها برتر بوده و از ارزش بیشتری برخوردار هستند.
    نکته ی مهمی که درباره ی دسته ای وجود دارد این است که بر خلاف تصور عده ای که زعفران ریشه ای و حتی ریشه یا کنج را دارای عطر بیشتری می دانند- باید گفت بررسی های علمی و آنالیزهای انجام شده نشان داده است که منشاء مواد ارزشمند فقط در کلاله ی قرمز رنگ زعفران نهفته است. این مواد- بخصوص کروسین- در اثر حرکت در بافت گیاهی از خامه به کلاله منتقل شده اما چون در خامه رطوبت بیشتری وجود دارد، موجب شده که بنظر چنین بیاید که عطر بیشتری از خامه به مشام می رسد.
    باید اضافه کرد که قسمت زرد رنگ (کنج) نه تنها فاقد مواد اصلی زعفران است بلکه حتی کروسین نیز در آن وجود ندارد. عطری که از آن به مشام می رسد تنها به خاطر رطوبت بیشتری است که نسبت به کلاله دارد.